Đắt rẻ - Câu chuyện giá thực phẩm hữu cơ

Giá thực phẩm hữu cơ là một trong những rào cản lớn cho những người tiêu dùng muốn chuyển sang sử dụng thực phẩm sạch, thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam nói riêng và ở thế giới nói chung.

tai sao gia thuc pham huu co lai dat do nhu vayGiá thực phẩm hữu cơ có xứng đáng với lợi ích sức khỏe mà nó mang lại – nguồn: internet

Theo một bài viết gần đây của báo Vietnamnet, giá rau hữu cơ tại Hà Nội có giá gấp đôi so với rau mua ngoài chợ hay siêu thị. Đã có nhiều tranh cãi về việc đắt rẻ, chất lượng và giá thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam như: “Muốn rẻ thì không thể nào có sản phẩm sạch hay xa xỉ hơn là sản phẩm hữu cơ”

Vậy điều gì khiến việc tiêu thụ sản phẩm hữu cơ trở nên đắt đỏ? Việc định giá thực phẩm hữu cơ chỉ đơn thuần dựa trên những giá trị người tiêu dùng phải trả hay là những giá trị lớn hơn mà thực phẩm này mang lại?

Giá thực phẩm hữu cơ có thật sự đắt như mọi người vẫn nghĩ?

Dưới đây là 6 lí do giải thích vì sao giá thực phẩm hữu cơ đắt hơn thực phẩm thông thường, và những lợi ích của thực phẩm hữu cơ đối với người tiêu dùng khi sử dụng sản phẩm hữu cơ.

1. Chi phí sản xuất cao ảnh hưởng đến giá thực phẩm hữu cơ

Giá thực phẩm hữu cơ ảnh hưởng nhiều bởi chi phí sản xuất. Để sản xuất ra một sản phẩm được chứng nhận hữu cơ, người trồng phải tốn rất nhiều chi phí để đảm bảo sản phẩm hoàn toàn “sạch” và đáp ứng đúng yêu cầu của nông nghiệp hữu cơ. Chi phí sản xuất đóng một phần lớn trong việc quyết định giá thực phẩm hữu cơ được bán trên thị trường.

Ở Việt Nam, trong khi khái niệm thực phẩm sạch có thể hiểu là thực phẩm đảm bảo mức độ an toàn cho phép với người tiêu dùng thì thực phẩm hữu cơ đòi hỏi quy trình gắt gao hơn nhiều. Không sử dụng hoá chất đồng nghĩa với việc không dùng thuốc bảo vệ thực vật và trừ cỏ bằng phương pháp truyền thống thủ công như nhổ, cắt… nhiều hơn. Chi phí thuê lao động do đó cũng tăng lên.

Ngoài ra, phân bón sử dụng là phân chuồng và phân compost cũng tốn chi phí hơn do công vận chuyển so với mua hoá chất và phân bón hoá học bình thường. Điều này có nghĩa là người tiêu dùng hoàn toàn yên tâm về việc không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật khi sử dụng thực phẩm hữu cơ có chứng nhận bởi các tổ chức uy tín.

chi phi san xuat cao anh huong den gia thuc pham huu co

Chi phí sản xuất cao ảnh hưởng giá thực phẩm hữu cơ – nguồn: internet

Ngoài ra, do nhiều nhà vườn có quy mô sản xuất riêng biệt nhỏ lẻ, nông nghiệp hữu cơ không tận dụng được lợi thế về quy mô khi sản xuất lớn và hàng loạt. Trong khi sản lượng ít, nhà vườn vẫn phải bỏ ra chi phí nhân công thu hoạch và vận chuyển để đáp ứng được yêu cầu của sản xuất hữu cơ. Chi phí nhân công trên đơn vị sản lượng do đó cao hơn dẫn tới giá thực phẩm hữu cơ cao hơn.

Chẳng hạn, ở Mỹ, theo báo cáo của trang Dịch vụ thông tin Nông nghiệp bền vững quốc gia của Mỹ trực thuộc Trung tâm quốc gia về Công nghệ đặc biệt NCAT (2012), ước tính chi phí cho 1 mẫu ruộng ngô lấy hạt hữu cơ khoảng 619 đô la Mỹ, trong khi 1 mẫu ruộng ngô lấy hạt thông thường tốn khoảng 379 đô la Mỹ, tức là thấp hơn gấp rưỡi.

Như vậy, với cùng một mẫu ruộng, chi phí cho sản xuất hữu cơ cao hơn thông thường buộc nhà sản xuất phải bán ra với giá thực phẩm hữu cơ cao hơn, đổi lại, người tiêu dùng được sử dụng sản phẩm chất lượng không sử dụng hoá chất trong quá trình nuôi trồng.

2. Bảo vệ môi trường cho nông nghiệp bền vững

Giá thực phẩm hữu cơ ngoài bị ảnh hưởng do chi phí sản xuất cao còn chịu chi phí khác so với thực phẩm thông thường. Việc sử dụng thường xuyên các chất hoá học trong phương pháp nông nghiệp thông thường sẽ biến đổi môi trường tự nhiên, suy giảm các thành phần quy định chất lượng đất như kết cấu đất, độ sâu, độ xốp, hàm lượng hữu cơ… , cũng như sẽ loại bỏ đa dạng sinh học. Về mặt lâu dài, chi phí cần phải bỏ ra để cải tạo đất, bảo vệ môi trường nước và môi trường sống sẽ cao hơn rất nhiều lần so với những chi phí cắt giảm hiện tại.

Trong khi đó, các nguyên tắc của nông nghiệp hữu cơ sẽ dựa trên canh tác nông nghiệp bền vững.
Nghĩa là:
So với phương pháp nông nghiệp không hữu cơ, nhà sản xuất hữu cơ thường luân canh mùa vụ thay vì liên tục sử dụng phân bón hoá học nhằm tối đa sản lượng trên mảnh đất trồng. Biện pháp luân canh mùa vụ thường trồng các cây trồng phủ đất để giúp duy trì độ phì đất, cân bằng chất dinh dưỡng đất sau mỗi mùa vụ, chống xói mòn...

Trong ngắn hạn, sản lượng của phương pháp canh tác hữu cơ có thể bị hạn chế bởi những chuyển đổi, quản lý thủ công đã nêu ở trên ảnh hưởng đến giá thực phẩm hữu cơ, nhưng về dài hạn, sản xuất hữu cơ giảm thiểu chi phí bảo vệ và giữ gìn môi trường, nâng cao năng suất cây trồng vì độ chất lượng đất được cải thiện, như vậy giá thực phẩm hữu cơ có thể được cải thiện hơn.

3. Sử dụng thức ăn chăn nuôi không biến đổi gien (Non-GMO) và các thành phần tự nhiên để đảm bảo an toàn sức khoẻ

Theo tiêu chuẩn hữu cơ, nhà nông phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn về chăm sóc và bảo vệ vật nuôi, trong số đó bao gồm chi phí đầu vào và chi phí chăm sóc theo chuẩn hữu cơ.

Giá thức ăn hữu cơ vốn cao hơn gấp hai lần so với thức ăn chăn nuôi thông thường. Ví dụ tại Hoa Kì, 1 tấn thức ăn hữu cơ cho gia súc tốn từ $350 tới $400 trong khi với 1 tấn thức ăn chăn nuôi bình thường chỉ mất dưới $220. Giá thực phẩm hữu cơ phải cao hơn để bù đắp cho chi phí mua thức ăn chăn nuôi hữu cơ. Xét về khía cạnh sức khỏe, sự nghiêm ngặt về đầu vào của chuẩn hữu cơ mang lại sự yên tâm cho người tiêu dùng do những lo ngại chưa được chứng minh an toàn về mặt khoa học về tác động lâu dài của thực phẩm biến đối gien lên sức khỏe con người.

thuc pham huu co khong bien doi gen GMO
Giá thực phẩm hữu cơ phụ thuộc vào giá của thức ăn không biến đổi gien (Non-GMO)- nguồn: pexel

4. Bù đắp các rủi ro về sức khoẻ đổi lấy giá thực phẩm hữu cơ cao

Nếu như nông nghiệp không hữu cơ vẫn sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật thì nông nghiệp hữu cơ hoàn toàn không sử dụng hoá chất.

Giá thực phẩm hữu cơ do đó sẽ cao hơn vì có thêm phần chi phí cơ hội trong việc bảo vệ sức khỏe người nuôi trồng khỏi tác động của sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Hầu hết các hoá chất bảo vệ thực vật đều ít nhiều mang các tác nhân gây hại tới sức khoẻ, chẳng hạn như thuốc trừ sâu 666, vốn được dùng rộng rãi trong nông nghiệp và để trị bệnh chấy ghẻ ở người, được tổ chức Y tế thế giới WHO công bố năm 2015 có thể gây ung thư và có liên quan tới bệnh ung thư hạch (Non-Hodgkin lyphoma) .

Nói cách khác, trong nông nghiệp hữu cơ, không tiếp xúc với các hoá chất bảo vệ thực vật độc hại đồng nghĩa với việc giúp cả người sản xuất và người tiêu dùng loại bớt rủi ro về sức khoẻ cũng như hạn chế chi phí khám chữa bệnh trong tương lai, đặc biệt là các căn bệnh hiểm nghèo như ung thư dạ dày, ung thư gan, tuỷ…

5. Chi phí, giá thực phẩm hữu cơ cao đổi lấy chất lượng thực phẩm an toàn

Ông bà ta có câu “tiền nào của đó”. Với những yêu cầu khắt khe về quy trình sản xuất, sản phẩm hữu cơ thường có chất lượng và giá trị dinh dưỡng cao hơn so với những sản phẩm sử dụng phương pháp nông nghiệp có sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hay sử dụng phương pháp biến đổi gien.

Theo một nghiên cứu năm 2010 tại Pháp, so với thực phẩm không hữu cơ, thực phẩm hữu cơ có nhiều chất khoáng và cô đặc hơn, nhiều chất chống oxi hoá, vi chất dinh dưỡng như phenol và axit salicylic, và 94 - 100% không còn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Với lợi ích về chất lượng như vậy, giá thực phẩm hữu cơ có lí do hợp lí về mặt chất lượng để cao hơn so với thực phẩm không hữu cơ.

khong su dung hoa chat khien gia thuc pham huu co cao
Giá thực phẩm hữu cơ cao hơn cho những sản phẩm với chất lượng cao hơn.- nguồn: internet

6. Nhu cầu sản phẩm hữu cơ vượt quá nguồn cung

Ở Việt Nam, nguồn cung hạn chế và nhu cầu thực phẩm hữu cơ lớn rất nhanh cũng khiến giá thực phẩm hữu cơ tăng lên nhiều so với thực phẩm thông thường.

Mặt khác, quy mô của ngành nông nghiệp hữu cơ ở Việt Nam còn nhỏ và nguồn cung hữu cơ còn hạn chế. Với tình trạng thực phẩm bẩn tràn lan ở Việt Nam như hiện nay, nhu cầu sử dụng thực phẩm sạch và hữu cơ ngày càng tăng cao, trong khi đó, nguồn cung chưa kịp thay đổi để đáp ứng nhu cầu hữu cơ sẽ khiến giá thực phẩm hữu cơ vốn đã cao lại càng cao hơn. Nếu như môi trường thực phẩm hữu cơ được khuyến khích với nguồn cung được mở rộng, kích thích nguồn sản xuất gia tăng, giá thực phẩm hữu cơ chắc chắn sẽ được điều chỉnh phù hợp hơn với người tiêu dùng.

Theo dữ liệu của Bộ Y tế năm 2016, Việt Nam dành tới 0,22% GDP để chi trực tiếp và gián tiếp chỉ cho 6 căn bệnh ung thư phổ biến mà một trong những nguyên nhân hàng đầu được khẳng định do sử dụng thực phẩm bẩn . Tỷ lệ gia tăng ung thư cũng chóng mặt, ước tính lên đến 200,000 ở năm 2020. Đây là số liệu đáng báo động cho người tiêu dùng Việt Nam! Nếu như cần đánh đổi chi phí phải trả cho thực phẩm hữu cơ hiện nay với sức khỏe, liệu bao nhiêu là đắt?

Trên đây là những lý do khiến cho giá thực phẩm hữu cơ đắt hơn thực phẩm thông thường. Bạn có từng mua thực phẩm hữu cơ?  Bạn nghĩ sao về giá thực phẩm hữu cơ so với chất lượng mà nó mang lại? Hãy chia sẻ với chúng tôi ở dưới đây nhé

Happy Trade là một kênh kết nối nhà cung cấp thực phẩm sạch, thực phẩm hữu cơ tới người tiêu dùng. Người dùng có thể tìm hiểu thông tin của nơi cung cấp, đồng thời có thể đưa ra đánh giá để cùng tạo nên một cộng đồng nhà sản xuất, người tiêu dùng đáng tin cậy.

Mua hàng - Ủng hộ nhà sản xuất có tâm ở đây

Gọi Hotline: 0912 057845